Bireyin Hak ve Hürriyetleri

1.  Kişi Dokunulmazlığı: Kimseye işkence yapılamaz, hayatma son verilemez, insan şeref veTıaysiyeti ile bağdaşmayan ceza verilemez (Madde 12)

2. Kişi Hürriyeti ve Güvenjiği: Haklı ve kanuni bir sebep olmadan kimse hürriyetinden mahrum bırakılamaz (Madde 19)

3. Özel Hayatın Gizliliği ve Korunması


a)  Özel Hayatın Gizliliği : Herkes, özel hayatma ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz (Madde 20)

b)  Konut Dokunulmazlığı : Herkes kendi evinde, oturduğu yerde, aile fertleri ile birlikte rahatsız edilmeden rahat ve huzurlu bir şekilde hayat sürme hakkına sahiptir. (Madde 21)

c)  Haberleşme Hürriyeti : Herkes haberleşme hürriyetine sahiptir. Haberleşmenin gizliliği esastır. (Madde 22)

4. Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti: Herkes yerleşme ve seyahat hürriyetine sahiptir (Madde 23)

5. Din ve Vicdan Hürriyeti: Herkes istediği dine inanma, inandığı dinin ibadetini yapma hakkına sahiptir. Hiç kimse bir dine inanmaya ve ibadetini yapmaya zorlanamaz. Hiç kimse inandığı dinden dolayı kötülenemez, kınanamaz, dini inanç ve düşünceleri açıklamaya zorlanamaz. (Madde 24)

6. Düşünce ve Kanaat Hürriyeti: Herkes düşünce ve kanaat hürriyetine sahiptir. Hiçbir sebeple kimse, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz. Düşüncesinden dolayı kınanamaz, Kimse bir, fikir ve düşünceyi zorla kabul etme durumunda bırakılamaz.

Din ve vicdan hürriyeti, bilim ve sanat hürriyeti, basın hürriyeti, toplantı hürriyeti ile siyasi hak ve hürriyetler düşünce ve kanaat hürriyetine dayanır.

7.  Bilim ve Sanat Hürriyeti : Herkes bilim ve sanatı serbestçe öğrenme ve öğretme, açıklama, yayma ve her türlü araştırma hakkına sahiptir.

8.  Basım ve Yayım Hürriyeti : Anayasamızın 28., 29., 30., 31. ve 32. maddeleri basın hürriyetini düzenlemektedir. Basın hürriyeti; süreli ve süresiz yayın hakkı, basın araçlarının korunması, kamu tüzel kişilerinin elinde bulunan haberleşme araçlarından yararlanma hakkı, düzeltme ve cevap hakkını içine alır. Basın yoluyla kişilerin şeref ve haysiyetine dokunulmaz. Kişilerin şeref ve haysiyetlerine dokunulması veya kendileri ile ilgili gerçeğe aykırı yayınlar yapılması halinde düzeltme ve cevap hakkı tanınır.

9.  Toplantı Hak ve Hürriyeti: Herkes önceden izin almaksızın dernek kurma hak ve hürriyetine sahiptir. İnsanların kendi görüş ve düşüncelerini başkalarına açıklamanın bir başka yolu da toplantı ve gösteri yürüyüşü yapmaktır. Bu hakkın kullanılması kanunla düzenlenir.

10. Mülkiyet Hakkı: Bir şeye sahip olmaya mülkiyet, sahip olunan şeye de mülk denir. Kişilerin mülkiyet edinme ve miras yoluyla akrabalarına bırakma haklan vardır.

11. Hak Arama Hürriyeti: Kişilerin sahip oldukları hak ve hürriyetlerin korunması Anayasa tarafından güvence altında alınmıştır.

12. Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması: Temel hak ve hürriyetleri kısıtlananlar ilgili merciye baş vurma hakkına sahiptir. Resmi görevliler tarafından yapılan haksızlıklardan doğacak zararlar, kanuna göre devletçe ödenir.



SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR VE ÖDEVLER

1.  Ailenin Korunması : Devlet, ailenin refah ve huzurunun sağlanması, çocukların korunması, eğitim ve öğretimlerinin yürütülmesi için bütün tedbirleri alır.

2.  Eğitim ve Öğretim Hakkı : Herkesin eğitim ve öğrenim görme hakkı vardır. Kimse bu haktan mahrum bırakılamaz. İlköğretim bütün vatandaşlar için mecburidir. Eğitim ve öğretim devletin kontrolü altında yapılır ve eğitim kurumlarında Türkçe anadil olarak okutulur.

3.  Çalışma ile ilgili hükümler : Anayasamızın 49., 50., 51. ve 52. maddeleri hükümleri ile herkese sendikal faaliyetler, çalışma hakkı, herkese dinlenme hakkı ve sendika kurma hakkı getirilmiştir.

4.  Toplu İş Sözleşmesi, Grev Hakkı ve Lokavt: Sendika ile işveren arasındaki ilişkiler toplu iş sözleşmesi ile yapılır. Ayrıca işçi ile işveren arasında iş akdi imzalanır.

Toplu iş sözleşmesi sırasında uyuşmazlık çıkarsa işçiler grev yapma hakkına sahiptir. Buna karşılık işveren de iş yerini kapatma (lokavt) hakkına sahiptir.

5. Ücrette Adalet Sağlanması: Devlet, çalışanlara ödenecek olan ücretin işe uygun ve adaletli olmasını sağlar. Asgari ücreti tespit eder. Çalışanların sosyal yardımdan yararlanmasını sağlar.

6. Sağlık, Çevre ve Konut Hakkı: Çevre sağlığını korumak, kirlenmeyi önlemek devletin ve vatandaşların ödevidir. Devlet sağlık kuruluşlarını kurmakla görevlidir.

Devlet, konut ihtiyacını karşılamak için gerekli tedbirleri alır. Yerleşim planları hazırlar. Toplu konut projelerini destekler.

7.  Gençlik ve Spor : Devlet gençliği, zararlı alışkanlıklardan, suçluluktan, kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan, cehaletten korumak ve gençliğin yetişmesini sağlayacak tedbirleri almakla mükelleftir.

Sporu, bütün kitlelere yayacak şekilde düzenler ve başarılı sporcuyu korur.

8.  Sosyal Güvenlik Hakları: Devlet, kişilerin sosyal güvenliklerini sağlamak amacıyla memurlar için Emekli Sandığı, işçiler için Sosyal Sigortalar Kurumu ve serbest çalışanlar için Bağ-Kur teşkilatını kurmuştur.

Yabancı ülkelerde bulunan Türkleri korumak için gerekli tedbirleri alır.

9.  Tarih, Kültür ve Tabiat varlıklarının Korunması : Devlet, tarih, kültür ve tabiat varlıklarının korunmasını sağlayacak tedbirleri alır.



SİYASİ HAKLAR VE ÖDEVLER

Siyasi haklar, ülke yönetimine katılmak ya da doğrudan yönetici olmak için kendi görüş ve düşüncesine göre parti kurmak veya partiye girmek veya seçilmek, askerlik yapmak kamu hizmetine girmek, vergi vermek, dilekçe vermek gibi haklar ve ödevleri kapsar.

1.  Türk Vatandaşlığı: Vatandaşlık, kişiyi devlete bağlayan siyasi ve hukuki bağdır.

2.  Seçme, Seçilme ve Siyasi Faaliyette Bulanma Hakkı: İki veya daha fazla siyasi parti veya aday arasındaki birini tercih etmeye seçme denir.

"Vatandaşlar, kanunda gösterilen şartlara uygun olarak seçme, seçilme ve bağımsız olarak veya bir siyasi parti içinde faaliyette bulunma ve halk oylamasına katılma hakkına sahiptir."

Seçimler ve halk oylaması serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esasına göre yargı gözetim ve denetim altında yapılır.

3.  Kamu Hizmetine Girme Hakkı : Her Türk, kamu hizmetine girme hakkına sahiptir. Kamu hizmetine girenler, o hizmetin gerektiği nitelikten başka din, dil, ırk, mezhep vb. sebeplerle siyasi düşünce, akrabalık dolayısıyla farklı muameleye tabi tutulamaz.

4.  Dilekçe Hakkı : Vatandaşlar, kendileri veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında ilgili makamlara ve TBMM'ne yazı ile başvurma hakkına sahiptir.

Yorumlar (0)Add Comment

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 
oges

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Çeşitli mesleklerden önemli kişilerin hayatlarını anlatmak üzere düzenlenen eserlere "tezkire", şairleri tanıtan tezkirelere "şuara tezkiresi" denir. Batı edebiyatındaki biyografinin karşılığı gibidir. İlk örneği Ali Şir Nevai'nin "Mecalisü'n Nefais"dir. Anadolu’daki en önemli örnek "Sehi Bey Tezkiresi"dir. (Asıl adı Heşt Behişt)
Cuma, 04/18/2014 17:35
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.