Anadolu Selçuklu Devleti (1077 - 1308)


Türkiye Tarihinin 2. dönemini oluşturur. Malazgirt Savaşı'ndan sonra Anadolu'nun fethiyle görevlendirilen Kutalmış'm oğlu Süleyman Şah, tarafından kurulmuştur. Başkent İznik'tir. Önceleri Büyük Selçuklu devletine bağlı olarak kurulmuş ancak devlet güç kazanınca Büyük Selçuklu topraklarından hak iddia etmiştir. Suriye Selçuklularıyla yaptığı savaşta ölünce devlet karışıklık içinde kaldı.


 

I. Kılıçarslan Dönemi: Melik Şah'ın ölümünden sonra Süleyman Şah'ın oğulları Büyük Selçuklu baskısından kurtuldular. Oğullarından I. Kılıç Arslan Anadolu'ya gelerek tahtı ele geçirdi. Anadolu da birliği sağlayarak bağımsızlığını ilan etti. Döneminde I. Haçlılarla mücadele edildi. Haçlılara büyük kayıplar verdirildi. Ancak Kudüs'ün alınması engellenemedi.

 

I. Mesut Dönemi:  Kılıç Arslan'ın ölümünden sonra Anadolu'da birlik bozulmuş, Doğu da alınan topraklar yeniden elden çıkmıştır. I. Mesut Bizans ve Danişmentlilerle savaşarak birliği yeniden sağlamıştır. Bu dönemde de II. Haçlı ordusuyla savaşılmıştır.

 

II. Kılıçarslan Dönemi: Döneminde 1176 yılında Miryakefalon Savaşı yapıldı. Savaşta Bizans; Türkleri Anadolu'dan atamayacağı gerçeğini anlayarak yıkılmcaya kadar savunmaya çekilmiştir. Böylelikle Türklerin Anadolu'ya hakimiyeti kesinleşmiştir. Ölmeden önce ülkeyi oğulları arasında paylaştırdığı için taht kavgaları meydana gelmiştir.

 

I. Gıyaseddin Keyhüsrev Dönemi: Uzun süre taht mücadelelerinden sonra başa geçen I. Gıyasettin Keyhüsrev ilk kez Akdeniz'e kadar sınırları genişletti. Karadenize kadar olan toprakları ele geçirdi. Batıda Bizans'la yapılan savaş sonucunda öldü.

 

I. İzzettin Keykavus Dönemi:  I. İzzettin Keykavus Antalya'nın Kıbrıs'a karşı güvenliğini sağladı. Kilikya'daki Ermeni krallığını vergiye bağlayarak İznik ve Trabzon Rum İmp. arasındaki savaştan faydalanıp Sinop kalesini ve Kastamonu'yu ele geçirmiştir.

 

I. Alaattin Keykubat Dönemi: Anadolu Selçuklu Devletinin en parlak dönemidir. Mengücek Beyliğine son verilerek, Anadolu Türk Birliğini sağlamıştır. Devlet en geniş sınırlarına ulaşmıştır. Kandelor kalesi alınarak onarılmış, bakımlı hale getirilmiş Alaiye adı verilmiştir. Anadolu önemli bir ticaret merkezi haline gelmiş, Kırım'ın ticaret merkezi Suğdak ele geçirilerek, karadeniz ticaretinde etkili oldular. Harzemşahlarla 1230 Yassı Çemen Savaşı yapılarak, Harzemşahların doğudaki etkinliklerine son verilmiştir.İlk altın para bastırılmıştır. Ölümünden sonra genişleme devri sona ererek devlet zayıflamaya başlamıştır. Oğlu II. Gıyasettin Keyhüsrev başarılı bir yönetici olamadı. Bu yüzden veziri Sadettin Köpek'in gölgesinde kalmıştır. Onun etkisiyle önemli yetişmiş şahsiyetler öldürüldü. Türkmenlere verilen sözler yerine getirilmediği için toplum içinde huzursuzluklar başladı. Bu arada Saddettin Köpek hükümdar olmak isteyince öldürüldü. Türkmenler 1240 yılında yönetime küskünlüklerini Baba-i Ayaklanmasına dönüştürdüler. Baba İshak isimli Türkmen şeyhinin başlattığı ayaklanma dinsel etkinliğinden dolayı kısa sürede ülke içinde yayılmıştır. Bir halk ayaklanmasının uzun süre bastırılamamış olması diğer taraftan Anadolu'ya gelen Moğollar içinde bir davet niteliği taşımaktadır. 1243 Kösedağ Savaşı yapılmıştır. Bu savaşta Anadolu Selçuklularının yenilmesiyle Anadolu Türk Birliği bozulmuştur. (Ankara S. Kösedağ S.'nın benzer yönüdür.) Bu savaş sonunda Anadolu Selçukluları yıkılma sürecine girmiştir. Anadolu Moğol etkisine girdiği için Moğullarm seçtiği hükümdarlar başa geçmiştir. (Kukla hükümdarlar dönemi) Bu andan itibaren Anadolu'da Beylikler dönemi başlamıştır. 1308'de II. Mesut'un ölümünden sonra devlet tamamen yıkılmıştır.

Anadolu Selçukluları döneminde kara ve deniz ticaretiyle en zengin hale gelen Anadolu halkı Kösedağ Savaşı'ndan sonra fakirlik ve sıkıntı içine düşmüştür. Tekke Edebiyatı (Tasavvuf) bu dönemde ortaya çıkmıştır.

 

Yorumlar (0)Add Comment

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 

Tanıtım

8-sinif-teog

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Gazel ve kasidenin ilk beytine "matla" denir.
Pazartesi, 12/22/2014 14:38
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.