Ünsüz Benzeşmesi (Sertleşme)

"ç, f, h, k, p, s, ş, t" sert ünsüzlerinden sonra "c, d, g" ile başlayan ekler gelmez. Bu ünsüzlerin sertleri olan "ç, t, k" gelir.

Sert ünsüzlerden sonra gelen "c, d, g" ünsüzleri sertleşerek "ç, t, k"ye dönüşür. Bu kurala "ünsüz sertleşmesi" ya da "ünsüz benzeşmesi" denir.

  • Tezgah-tan alıp kaç-tı.
  • Dost-ça davrandı.
  • Çok üret-ken.
  • Açık-tan geç-ti.

PRATİK: Akılda kalması için bu kuralı pratik hale getirelim. "Çift Haseki Paşa ya da Fıstıkçı Şahap" sözlerindeki ünlü­ler atıldıktan sonra geriye kalanlar (ç, f, h, k, p, s, ş, t) Türkçedeki sert ünsüzlerdir. "Fıstıkçı Şahap"taki ünsüzler­den biriyle biten sözcüklere, bu ünsüzlerle başlayan ekler gelebilir:

  • Bak-tı, kork-tu ve kaç-tı
  • Tut-ku, iş-çi, çöp-ten
  • 1945'te (kırk beş-te) doğmuş.

* Yabancı asıllı sözcüklerde ve bileşik sözcüklerde ünsüz benzeşmesi aranmaz. Türkçe sözcüklerde ünsüz ben­zeşmesine aykırı kullanım, hemen hemen hiç yoktur.

"Ahmet-gil, çocuk-cağız"

Bu örneklerde ünsüz benzeşmesine aykırı kullanım söz konusudur.

* Sözcüklere getirilen eklerin sert sessizle başlayan "-çeğiz" ve "-kil" biçimi yoktur.

Örnek Soru:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

A)   Art arda aynı yanlışı yaptı.

B)   Annem her zaman "Kalp kalbe karşıdır." der.

C)   Davranışlarına içten içe sinirleniyordu.

D)   Olayı duyunca renkden renge girdi.

E)    Bu iş aşağı yukarı bir hafta sonra biter.

Yanıt: D

 

Örnek Soru:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

A)    Bu kitap, ilk basımının üzerinden yirmi yıl geçtikten sonra, yeniden yayımlandı.

B)    Çiçekcinin yeni açtığı dükkân çok iyi çalışıyor.

C)    Bir yapıtın kalıcılığını sağlayan birçok etken vardır.

D)    Bu romanda yüzyılımızın temel sorunları yansıtılıyor.

E)    Başarılı olmak için düzenli ve sürekli çalışmak gerekir.

Yanıt: B

Yorumlar (23)Add Comment
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar omg, Ekim 15, 2011
Ödevim için çok yardımcı oldu, teşekkürler smilies/smiley.gif
0
...
yazar :), Ekim 15, 2011
Ödevlerim daha kolay. Zorlanmadan bitiyorsmilies/smiley.gif
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar musti, Ekim 11, 2011
Evet çok güzel ama örnekler biraz daha fazla olsaydı daha güzel olurdu smilies/smiley.gif
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar vanly, Ekim 10, 2011
Güzel ama örnek olsa daha iyi olurdu.
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar türkk, Şubat 22, 2011
Aynen kim yazdıysa sonsuz teşekkür ederim smilies/wink.gif
0
...
yazar HANİFİ, Şubat 11, 2011
Kim yazdıysa sonsuz teşekkür ederimsmilies/wink.gif
0
...
yazar 1234567890, Kasım 28, 2010
Gerçekten çok teşekkürler. Çok iyi anladım ama örnek biraz daha fazla olsa ne güzel olurdu...
0
...
yazar brfn, Ekim 25, 2010
Allah yazandan razı olsun da biraz daha artıtırın örnekleri lütfen smilies/kiss.gif
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar ......, Mayıs 18, 2010
Sağ olun bayağı yardımcı oldunuz ama keşke örnek soruları biraz daha artıttırsaydınız en azından 5 soru falan smilies/smiley.gif
0
...
yazar çAnAkKaLe , Mayıs 17, 2010
Kim yazdıysa çok teşekkürler ama biraz daha örnek verirseniz daha iyi olur.smilies/wink.gifsmilies/kiss.gif
0
...
yazar klm, Mayıs 15, 2010
Allah razı olsun yazandansmilies/wink.gif
0
...
yazar Bünyamin ÖZDOĞAN, Kasım 30, 2009
Kim hazırladıysa, teşekkürler smilies/smiley.gif
0
...
yazar bucalı qirls, Kasım 08, 2009
Kim yazdıysa çok teşekkürler.

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 
oges

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Halk edebiyatında gazel tarzında aruzun mefûlü mefâîlü mefâîlü teûlün kalıbıyla yazılmış şiire "kalender" denir.
Cumartesi, 04/19/2014 16:27
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.