Tanzimat Döneminde Makale

Herhangi bir konuda bilgi vermek, bir gerçeği ortaya koymak, bir tezi kanıtlamak veya bir düşünce yi savunmak amacıyla kaleme alı­nan bir yazı türü olan makale edebi­yatımıza Tanzimat döneminde ga­zeteyle birlikte girmiştir. Makale tü­rünün doğması ve gelişmesi gazete aracılığıyla gerçekleşmiştir. Türk edebiyatındaki ilk makaleyi Şinasi kaleme almıştır. "Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi" adını taşıyan bu makale adından anlaşılacağı üzere edebiyatımızdaki ilk özel gazete olan "Tercüman-ı Ahval"de yayım­lanmıştır. Şinasi'nin kaleme aldığı bu makale daha sonra çıka­cak gazetelerde yer alacak fikrî ve edebî yazılar için örnek ol­muştur.

 

Daha sonra Ziya Paşa, Namık Kemal, Recaizade Mahmut Ekrem ve öteki Tanzimat sanatçıları da çeşitli makaleler yaz­mıştır. Bu makaleler dönemin gazetelerinde yayımlanmıştır. Tanzimat sanatçıları makalelerini genellikle edebiyat, sanat, şiir vb. konular üzerine temellendirmiştir. Namık Kemal, 1876'da Tasvir-i Efkâr'da yayımlanan "Lisân-ı Osmanî'nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülâhazatı Şâmildir" adlı makalesinde "ede­biyat" ile ilgili konulara değinir. Edebiyatın düşünceleri geliştir­diğinden, toplumu eğittiğinden, milletin yaşantısını sürdürme­sine katkı sağladığından söz eder. Divan edebiyatının gerçekçi olmadığını vurgular. Dilin yeni bir anlatım özelliği kazanması, bunun için de yazı dilinin konuşma diline yaklaştırılması gerek­tiği üzerinde durur. Bu, bir bakıma halka doğru açılmadır.

 

Bir başka Tanzimat sanatçısı Ziya Paşa, 1868'de "Hürriyet" ga­zetesinde yayımlanan "Şiir ve İnşa" adlı makalesinde yeni Türk edebiyatının Halk edebiyatına bağlanmasıyla ortaya çıka­cağını belirtir. Anlatımda halkın seviyesine inmeyi amaçlar. Di­van edebiyatının milli bir edebiyat olmadığını savunur. Bu da gösteriyor ki Tanzimat sanatçılarında bir arayış görülmektedir. Yeni bir edebiyat oluşturmak için eskiye, yani Divan edebiyatı­na karşı çıkmışlar ve hem içerikte hem dilde toplumla yakınlaş­mak istemişlerdir. Tanzimat sanatçıları, toplumsal yeni bir ede­biyat ve sanat anlayışı oluşturmanın peşinde olmuşlardır. Bun­dan dolayı yalın ve anlaşılır bir dil kullanmak istemişlerdir. An­cak bunda pek başarılı olamamışlardır. Makalelerde de ağır bir dil göze çarpar.

Dosya Sahibi: Administrator
İndirilme: 890
Beğenilme: Average vote 0 stars (0 Oylar)
Sizin Oyunuz:

Dosya Sahibi: Administrator
İndirilme: 429
Beğenilme: Average vote 0 stars (0 Oylar)
Sizin Oyunuz:

Dosya Sahibi: Administrator
İndirilme: 1162
Beğenilme: Average vote 0 stars (0 Oylar)
Sizin Oyunuz:

Dosya Sahibi: Administrator
İndirilme: 1292
Beğenilme: Average vote 0 stars (0 Oylar)
Sizin Oyunuz:

Yorumlar (0)Add Comment

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Divan şiirinde her beyti beytü'l gazel değerinde olan gazellere "yek avaz gazel" adı velir.(Beyitlerinin tümünün aynı ses birliği ve kalitesinde olması.)
Pazartesi, 09/22/2014 12:12
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.