Destan Dönemi Türk Edebiyatı Konu Testi - 2

1.   Kapgan Kağan... Gece uyumadı, gündüz oturmadı. Kızıl kanı­mı dökerek, kara terimi akıtarak işimi gücümü hep ona verdim. Öncüleri yine uzaklara gönderdim; hisarları, gözcüleri çoğalt­tım; basılan düşmanı getirdim; kağanım ile seferlere çıktık. Tan­rı korusun, bu Türk milletinin içinde silahlı düşman dolaştırma­dım, damgalı at koşturtmadım. İlteriş Kağan kazanmasaydı, onun ardından ben kazanmasaydım il yine, millet yine yok ola­caktı. O kazandığı için, ardından ben kazandığım için il yine il oldu, millet yine millet oldu. Ben artık yaşlandım, kocadım. Herhangi bir yerdeki kağan sahibi bir millete benim gibisi olsa ne sıkıntılar olabilir? Türk Bilge Kağan ilinde yazdırdım. Ben Bil­ge Tonyukuk.

Bu parça aşağıdakilerin hangisinden alınmış olabilir?

A) Orhun Abideleri'nden

B) İki Kardeş hikâyesinden

C) Sekiz Yükmek'ten

D) Yenisey Yazıtlan'ndan

E) Kutadgu Bilig'den

 

2.   I. Bugüne kadar gelen metinler bengü taşlara yazılmıştır. II. Bütün metinlerde Göktürk alfabesi kullanılmıştır.

III.   Göktürklere ait anıtlardan önemli olanlar Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk adına dikilmiştir..

IV.   Anıtlara yazılan yazılarda Çince ve Arapçadan geçen çok sayıda sözcük kullanılmıştır.

V.   Moğolistan sınırları içinde yer alan Göktürk yazıtlarını ilk defa Danimarkalı bilim adamı Thomsen okumuştur.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangilerinde İslam öncesi yazılı edebiyat dönemiyle ilgili verilen bilgi yanlış­tır?

A) I. ve V.                             B) II. ve IV.                           C) II. ve V.

D) III. ve IV.                        E) IV. ve V.

 

3.   Göktürkler tarafından gelenekselleştirilen anıt taş üzerine yazı yazma, --- tarafından devam ettirilmiştir. Genel ola­rak --- adı verilen anıt taşlarda kullanılan dil Göktürklerin kullandığı kadar gelişmiş değildir. Bu döneme ait anıt taş­lar daha çok mezar taşlarıdır. Mezar taşlarına yazılan bu yazılar Göktürklerden kalan anıtlardaki yazılara göre ol­dukça kısadır. Ayrıca bu dönemde dini düşüncenin etki­siyle Göktürk alfabesi terk edilmiştir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangi­si getirilmelidir?

A) Karahanlılar - Kül Tigin Anıtı

B) Uygurlar - Yenisey Yazıtları

C) Oğuzlar - Bilge Kağan Anıtı

D) Tatarlar - Orhun Âbideleri

E) Sakalar - Bilge Tonyukuk Anıtı

 

4.   Yenisey Yazıtları ile ilgili olarak aşağıdakilerden han­gisi söylenemez?

A) Göktürk alfabesi terk edilerek Soğd alfebesi kullanıl­mıştır.

B) Kullanılan dil Göktürk Yazıtlarındaki kadar gelişmiş değildir.

C) Yabancı sözcükler kullanılmıştır.

D) Dini düşünce ağırlıktadır.

E) Yazıtlarda sagu ve koşuklara yer verilmiştir.

 

5.   Göktürkler döneminde kağanların taş üzerine yazı yaz­dırmaları gelenek hâline gelmişti. Kağanlar taşlar üzerine ulusuna söylemek istediklerini yazdırır ve ulusun buna uymasını isterdi. Kimi zaman ise bu yazılarla ulusa tecrü­belerini aktararak öğütte bulunurdu. Bu yazılı taşlardan en önemlileri Göktürklere ait olan ve Türkçenin yazılı ilk örnekleri olan ---.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerin hangisi getirilmelidir?

A) Orhun Yazıtları'dır

B) Yenisey Yazıtları'dır

C) Altun Yaruk'tur

D) Sekiz Yüknek'tir

E) Uygur Yazıtları'dır

6.   I. Kültigin Anıtı'nda olaylar Bilge Kağan'ın ağzından aktarılmıştır.

II. Tonyukuk Anıtı'nı yaptıran ve yazıları yazdıran Tonyukuk'un kendisidir.

III.   Bilge Kağan Anıtı Kül Tigin tarafından yaptırılmıştır.

IV.   Yazıtlarda 33 harfli Uygur alfabesi kullanılmıştır.

V.  Yazılı edebiyatımızın ilk örnek metinleridir.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangilerinde Göktürk Yazıtları ile ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

A) I. ve V.                          B) II. ve IV.                      C) II. ve V.

D) III. ve IV.                     E) IV ve V.

 

7.   Orhun Abideleriyle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

A) Kırgızistan toprakları içinde bulunmaktadır.

B) Kutlug Bilge Kül tarafından yaptırılmıştır.

C) Türk adının ilk defa geçtiği metinlerdir.

D) Çinlilere yazdırılmıştır.

E) Soğd alfabesi ile yazılmıştır.

 

8.   Aşağıdakilerden hangisi İslam öncesi yazılı döneme ait eserlerden biri değildir?

A) Tonyukuk Anıtı

B) Yenisey Yazıtları

C) Kutadgu Bilig

D) Bilge Kağan Anıtı

E) Kül Tigin Anıtı

9.   I. Göktürk Yazıtları Moğolistan sınırları içindedir.

II. Bilge Tonyukuk Anıtı Kültügin ve Bilge Kağan Anıtı'ndan ayrı bir yerdedir.

III.   Kül Tigin ve Bilge Kağan Anıtı Orhun Irmağı civarın­dadır.

IV.   Göktürk Yazıtlan'nın olduğu yerde yüzlerce heykel ve şehir harabeleri de bulunmuştur.

V.   Altun Yaruk ve Sekiz Yüknek adlı yazıtlar da Orhun Abideleri arasında yer almaktadır.

Yukarıdaki  numaralanmış cümlelerden  hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

A) I.              B) II.              C) III.              D) IV.              E) V.

 

10. Üstte mavi gök, altta yağız yer kılındıkta, ikisi arasında in­san oğlu kılınmış. İnsanoğlunun üzerine ecdadım Bumin Kağan, İstemi Kağan oturmuş. Oturarak Türk milletinin ili­ni töresini tutuvermiş, düzenleyivermiş. Dört taraf hep düşman imiş. Ordu sevk ederek dört taraftaki milleti hep almış, hep tâbi kılmış. Başlıya baş eğdirmiş, dizliye diz çöktürmüş. Doğuda Kadırkan ormanına kadar, batıda Demir Kapı'ya kadar kondurmuş. İkisi arasında pek teş­kilâtsız Göktürk öylece oturuyormuş.

Bu parçada aşağıdakilerin hangisinden alınmış olabi­lir?

A) Orhun Abidelerinden

B) Kutadgu Bilig'den

C) Alp Er Tunga sagusundan

D) Manas Destanı'ndan

E) Satuk Buğra Han Destanı'ndan

 

11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde Göktürk alfabesiyle ilgili olarak bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?

A) Dört sesli harf vardır.

B) Bu alfabeyle yazılan metinler, soldan sağa yazılmıştır.

C) Yirmi beş sessiz harf vardır.

D) Eski Türk damgalarından doğduğu düşünülmektedir.

E) Sözcükler birbirinden iki noktayla ayrılmıştır.

 

12. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?

A) Göktürk Yazıtlarında şiirsel bir söyleyiş vardır.

B) Kül Tigin Anıtı'nda metinler yukarıdan aşağıya doğru yazılmıştır.

C) Orhun Abidelerinin olduğu yerde şehir harabeleri, koç ve kaplumbağa heykelleri de bulunmuştur.

D) Orhun Abideleri Türk bilim adamları tarafından bulun­muştur.

E) Göktürk Yazıtları, Moğolistan'ın kuzeyindeki Orhun Ir­mağı yakınlarında yer almaktadır.

 

13. İslamiyet'ten önceki yazılı edebiyatla ilgili olarak aşğıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

A) Arapça ve Farsça sözcüklerin sık sık kullanıldığı

B) Metinlerin dörtlükler hâlinde yazılmış şiirlerden oluş­tuğu

C) Ele geçen metinlerin taşlar üzerine yazılmış olduğu

D) Bütün örneklerin Soğd alfabesiyle yazıldığı

E) Yazılı taşların Doğu Türkistan topraklarında yer aldığı

 

14. Orhun Abidelerindeki yazılar o zamanki Türkçenin en ge­lişmiş, yüksek anlatım özelliklerine sahiptir. Bu yazılarda şiirsel bir anlatım vardır. Bu abidelerdeki cümle yapısı gü­nümüzdeki cümle yapısına yakındır. Duru, yalın ve açık bir söyleyiş göze çarpar. Orhun Abideleri'ndeki söyleyiş güzelliği Dede Korkut Hikâyeleri'nde de görülür. Bu yazıt­larda yabancı etkinin izleri yoktur ve dolayısıyla yabancı sözcükler yer almaz. Abidelerde gerçekçi bir anlatıma başvurulmuştur.

Bu parçadan Orhun Abideleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A) Yabancı sözcüklerin kullanılmadığına

B) Göktürk alfabesiyle yazıldığına

C) Cümle yapısının günümüz Türkçesindeki cümle yapı­sıyla benzerlik gösterdiğine

D) Gelişmiş bir dil ile yazıldığına

E) Söyleyiş bakımından Dede Korkut Hikâyeleri ile ben­zer özelliklere sahip olduğuna

Cevap Anahtarı:

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

A

B

B

E

A

D

C

C

E

A

B

D

C

B

Yorumlar (0)Add Comment

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 

Bunlari Biliyor musunuz?

Türk edebiyatında ilk Sosyolog “Ziya Gökalp”tir.
Pazartesi, 03/27/2017 22:19
Telif Hakkı © 2017 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.