Bağlaşıklık

Bir metinde dil öğelerinin (ek, kelime ve kelime grupları) dil bilgisi kurallarına uyularak yan yana getirilmesine (cümle oluşturulmasına) bağlaşıklık (dil bilgisi bağıntısı) adı verilir. Bağlaşıklık cümlede aşağıda unsurların gerçekleşmesinde etkilidir. 

  • Bağlaşıklık cümlede anlam belirsizliğini ve bundan kaynaklanan anlatım bozukluğunu engeller.

Geleceğini annemden duydum.==> “Onun geleceğini annemden duydum.” ve ya “Senin geleceğini annemden duydum.

Yarışmada birinci olduğuna sevindim. ==> “Senin yarışmada birinci olduğuna sevindim.” Ya da “Onun yarışmada birinci olduğuna sevindim.” 

  • Eklerin eksik veya yanlış kullanılmasına ve bundan doğacak anlatım bozukluğuna engel olur.

Bu çocuklar fakir ülkenin, savaş nedeniyle gerekli eğitimi alamayan çocuklardır.==>Bu çocuklar fakir ülkenin, savaş nedeniyle gerekli eğitimi alamayan çocuklarıdır.

Senin en sevdiğim yanın derslerine düzenli çalıştığındır. ==> Senin en sevdiğim yanın derslerine düzenli çalışmandır. 

  • Dolaylı tümleç eksikliğini ve bundan kaynaklanan anlatım bozukluklarını engeller.

Öğrencileri rahat edecekleri odalara yerleştirip, en iyi imkânları sağladı. ==>Öğrencileri rahat edecekleri odalara yerleştirip onlara en iyi imkânları sağladı.

Burada daha çok eski arkadaşlarını arıyor, hasret duyuyordu. ==> Burada daha çok eski arkadaşlarını arıyor, onlara hasret duyuyordu 

  • Nesne eksikliklerini ve bundan kaynaklanan anlatım bozukluklarını engeller.

Televizyona çok bakıyor, akşama kadar kapatmıyor. ==> Televizyona çok bakıyor, televizyonu akşama kadar kapatmıyor.

Herkesin fikrine saygı gösteriyor, dinliyor.==> Herkesin fikrine saygı gösteriyor, onları dinliyor 

  • Özne eksikliğini ve bundan kaynaklanan anlatım bozukluklarını engeller.

Kapıya dayanmayın, dün boyandı. ==> Kapıya dayanmayın, kapı dün boyandı.

Nüfus sayımı bu yıl yapıldı, bir hayli artmış.==> Nüfus sayımı bu yıl yapıldı, nüfusumuz bir hayli artmış 

  • Fiilin veya yardımcı fiilin yanlış kullanılmasını ve bundan doğan anlatım bozukluklarını engeller.

Ekşiyi az, acıyı ise hiç sevmezdi. ==> Ekşiyi az sever, acıyı ise hiç sevmezdi.

Kitap için kendine verilen paranın eksik ve yeterli olmadığını söyledi. ==> Kitap için kendine verilen paranın eksik olduğunu ve yeterli olmadığını söyledi

Bu davranışıyla bize yarar mı sağladı zarar mı belli değil. ==> Bu davranışıyla bize yarar mı sağladı zarar mı verdi belli değil. 

  • Kelimelerin cümle içinde yanlış yerde kullanılmasını ve bundan kaynaklanan anlatım bozukluklarını engeller.

Alınan bu karar savaşta askerin daha çok ölmesine neden oldu. ==> Alınan bu karar savaşta daha çok askerin ölmesine neden oldu

İzinsiz inşaata girilmez. ==> İnşaata izinsiz girilmez. 

  • Gereksiz kelime kullanılmasını ve bundan doğacak anlatım bozukluklarını engeller.

Yalnız gitmekten korkmuş, annesiyle birlikte gitmiş. ==> Yalnız gitmekten korkmuş, annesiyle gitmiş  

Yüksek sesle bağırmana gerek yok. ==> Bağırmana gerek yok. 

  • Tamlama yanlışlıklarını ve bundan doğacak anlatım bozukluklarını engeller.

Kaza yerine birçok askerî ve polis aracı geldi. ==> Kaza yerine birçok askerî araç ve polis aracı geldi.

Bu önlemler ekonomik ve sağlık açısından olumlu sonuçlar verdi ==> Bu önlemler ekonomik açıdan ve sağlık açısından olumlu sonuçlar verdi 

  • Etken ve edilgen fillerin bir arada kullanılmasını ve bundan doğacak anlatım bozukluklarını engeller.

Bütün yemekleri hazırlayıp bir kenara koyulmalıdır. ==> “Bütün yemekleri hazırlayıp bir kenara koymalıdır” ve ya Bütün yemekler hazırlanarak bir kenara koyulmalıdır.

Bazı yolcuların giriş işlemleri yapmaya başlandı. ==> Bazı yolcuların giriş işlemleri yapılmaya başlandı. 

  • Ek fiilin kullanılmamasını ve bundan doğacak anlatım bozukluklarını engeller.

Boyu kısa bedeni de pek biçimli değildi. ==> Boyu kısaydı bedeni de pek biçimli değildi.

O yaşlı şair geleneklere bağlı, ama yeniliklere kapalı değildi. ==> O yaşlı şair geleneklere bağlıydı, ama yeniliklere kapalı değildi.  

  • Farklı yüklemlerin aynı özneye bağlanmasını ve bundan doğacak anlatım bozukluklarını engeller.

Hiç kimse okula gelmedi, geziye gitti. ==> Hiç kimse okula gelmedi, herkes geziye gitti.

Annem hiçbirimizi azarlamaz, severdi. ==> Annem hiçbirimizi azarlamaz, hepimizi severdi.

Her gün okula geç geliyor, erken gelmiyor. ==> Her gün okula geç geliyor hiç erken gelmiyor.

Herkes konuşuyor, ders dinlemiyor. ==> Herkes konuşuyor, hiç kimse ders dinlemiyor.  

Yorumlar (0)Add Comment

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Çok sade gibi görünen fakat benzerinin yapımı çok güç olan esere "sehl-i Mümteni" adı verilir.
Salı, 09/16/2014 09:23
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.