Sözlü Edebiyat Dönemi

Türklerin henüz yazıyı kullanmadıkları dönemdeki edebiyattır. Bu dönem edebiyatı, sözlü olarak üretilmiş ve kulaktan kulağa, dilden dile yayılarak devam etmiştir. Bu dönemde edebiyatımızı Şamanizm, Maniheizm, Budizm gibi dinler etkilemiştir.

Genel Özellikleri

  • Dönemin ürünleri müzik eşliğinde ("kopuz" adı verilen sazla) dile getirilmiştir.

  • Kullanılan ölçü "hece" ölçüsüdür.

  • Nazım birimi "dörtlük"tür.

  • Dönemine göre sade bir dili vardır.

  • Dizelere genel olarak yarım kafiye (uyak) hâkimdir.

  • Daha çok tabiat, aşk ve ölüm konuları işlenmiştir.

  • Bu döneme yönelik elimizdeki en önemli ve eski kaynak Kaşgarlı Mahmut'un "Divan-ı Lügat-it Türk" adlı eseridir.

Dönemin Ürünleri:

KOŞUK

  • "Sığır" denilen sürek avları sırasında söylenen şiirlere verilen isimdir.

  • Dörtlüklerle söylenmiştir.

  • Hece ölçüsü kullanılmıştır.

  • Yiğitlik, aşk, tabiat, hasret, doğa güzelliği, savaş gibi konular işlenmiştir.

  • Kafiye düzeni "aaab, cccb, dddb..." şeklindedir.

  • Bu tür daha sonra Halk edebiyatındaki "koşma"nın karşılığıdır.

SAV

  • Dönemin özlü sözleridir.

  • "Sav"lara bugünkü atasözlerinin ilk şekli diyebiliriz.

SAGU

  • "Yuğ" adı verilen ölüm törenlerinde, ölen kişilerin iyiliklerini ve duyulan acıları dile getiren şiirlerdir.

  • Kafiye düzeni koşuktaki gibidir.

  • Halk edebiyatındaki karşılığı "ağıt", Divan edebiyatındaki karşılığı "mersiye"dir.

DESTAN

Destanlar, kökü tarihe dayanan, ilhamını tarihten alan bir halk edebiyatı verimi olduğundan, Türk milletinin tarihten önceki çağlarda yaşayış ve inanışlarını destanlarda, olduğu gibi bulabiliriz.

Destanlar, milletlerin zihinlerinde derin etki bırakan savaş, göç, afet, kıtlık gibi olayların etkisiyle söylenmiş, halk arasında kendiliğinden oluşan uzun manzum hikâyelerdir.

Destanlar sadece eski, köklü bir tarihî geçmişi olan milletlere özgüdür. Bir millet büyük olaylar, savaşlar v.b. yaşamamışsa destanı oluşmaz.

Sözlü edebiyatın en önemli kaynağı destanlardır. Dünya edebiyatları içinde destanlar yönüyle en zengin edebiyat, Türk edebiyatıdır. Diğer milletlerin bir veya iki destanı varken Türklerin bunlardan fazla destanı vardır.

Destanların Özellikleri:

  • Toplumun ortak görüşlerini yansıtması

  • Olağanüstü özellikler taşıması

  • Kişilerinin seçkin olması (Kral, Han, Hakan, vb.)

  • Sade ve ulusal dilde söylenmiş olması

  • Ulusal nazım ölçüsüyle söylenmiş olması

  • Oldukça uzun olması

  • Konuları bakımından savaş, deprem, yangın, mizah, ünlü kişilerin yaşamları şeklinde sıralanabilmesi

Yorumlar (23)Add Comment
0
...
yazar asdfgh, Ekim 18, 2012
Çok yardımcı oldu, teşekkürler. Anlaşılır ve özet şekilde yazmışsınız smilies/smiley.gifsmilies/smiley.gif
0
...
yazar sime, Ekim 11, 2011
Araştırmama yardımcı oldu bu yüzden ekleyene teşekkürlersmilies/wink.gifsmilies/smiley.gif
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar mavi göz, Ekim 03, 2011
Sağ olsun ya her kim yazdıysa bunu, iyiymiş .. smilies/wink.gif
0
...
yazar maykk, Şubat 16, 2011
Çok güzel anlatmış. Bizim hocadan bile güzel. Teşekkürler.
0
...
yazar kalpsiz cadı, Ekim 18, 2010
Çok yardımcı oldu. Teşekkürlersmilies/wink.gif
0
...
yazar dj serco, Ekim 18, 2010
Bunu ekleyene teşekkür ederim...smilies/cool.gif
0
...
yazar kudiş, Mayıs 02, 2010
Çok güzel bir site. Tebrikler smilies/cheesy.gif
sinan
...
yazar xmen, Mart 27, 2010
Niye Alper Tunga sagusundan başka sagu yok...smilies/angry.gifsmilies/angry.gif
0
...
yazar furrkan, Mart 23, 2010
Çoooooooook teşekkür ederim bunu kayıt edene smilies/wink.gifsmilies/grin.gif
0
...
yazar sedaa ;) , Ocak 07, 2010
Benim de yarın yazılım varsmilies/cheesy.gifsmilies/cheesy.gif Çokkk işimee yaradıı valla. Teşşekkürler...
0
...
yazar slymn, Aralık 23, 2009
Valla benim de yarın yazılı var. 1.den 85 aldım bundan da alırsak ne güzel... Bilgileriniz için çok teşekkürler. 1. sınava da bu siteden calışmıştımsmilies/grin.gif
0
...
yazar .., Aralık 13, 2009
Süper. Yarın sınav vardı, teşekkürler=)
0
...
yazar .:cheerful:., Aralık 07, 2009
Yazılı olmadan kimse ders çalışmıyor anlaşılan smilies/grin.gif Benim de yarın yazılım var smilies/smiley.gif
0
...
yazar idil, Aralık 03, 2009
Eyvallah yazılım var yarın çok işime yaradı smilies/grin.gif
0
...
yazar fatma sevil, Aralık 02, 2009
Teşekkürler!! Ayy Hoca hiç bişe işlemiyor... Bize ödev olarak veriyor bunları... Biz de kendimiz yapıyoruz. Çok sağ olun... Yarın da sınavım var. Çok çalıştım, işime yarayacak inşallah..smilies/smiley.gifsmilies/tongue.gif
0
...
yazar !!rapçı!!, Kasım 19, 2009
Olamaaaz yarın yazılı vaarsmilies/cheesy.gif
0
...
yazar kır çiçeği, Kasım 19, 2009
Ya bugün yazılım var ve ben okula gitmediğim gün sözlü edebiyat işlemişler sözlü edebiyat hakkında burda yazanlardan başka bişe bilmiyorum inşallah işime yarar...
0
...
yazar hytaa, Kasım 17, 2009
Teşkkürlersmilies/grin.gif İşime yaradı...
0
...
yazar onnir, Kasım 15, 2009
Eyvalllah yazılım var benim de yarın. Çok saol çok işime yarayacak inşallah smilies/grin.gif
0
...
yazar merve---, Kasım 14, 2009
Çok güzel olmuş bence, elinize saglıksmilies/grin.gif
0
...
yazar ....!!!!!asimelek!!!!......, Kasım 07, 2009
yaaa... çok karışık olmuş bunlar bazı şeylerde eksik... Olsun gene de işime yaradı sağ olun
0
...
yazar AnL, Kasım 02, 2009
Eyw. smilies/cheesy.gifsmilies/cheesy.gif yarın yazılı var xD

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 
oges

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Çocuklar için yazılmış ilk şiir kitabı Tevfik Fikret'in "Şermin" adlı eseridir.
Pazar, 04/20/2014 07:41
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.