Sav

Özellikleri:

  • "Sav" olarak adlandırılan bu ürünler bugünkü anlamda atasözüdür.
  • Uzun gözlem ve deneyimlerin sonucunda söylenmiş, gerçekleri yansıtan sözlerdir.
  • Divanü Lügati't-Türk'te yer alan sav örneklerinden bazılarını buraya alalım.
  • Bu savların bir kısmı günümüzde atasözü olarak bilinip kullanılmaktadır.

Sav Örnekleri:

  • Aç ne yemes, tok ne times
  • Ağılda oğlak toğsa arıkta otı öner
  • Alın arslan tutar - Süçin oyuk tutmas
  • Anası teflük yufka yapar, oğlı tetik koşa kapar
  • Avcı nice al bilse adığ anca yol bilir.
  • Kaynar öküz keçiksiz bolmas
  • Kişi alası içtin - Yılkı alası taşdın
  • Közden yırarsa könülden yeme yırar
  • Kuş kanatın er atın
  • Künde irük yok, beğde kıyık yok
  • Öd keçer kişi tuymas - Yalnğuk oğlı mengü kalmas
  • Ot tütünsüz bolmas - Yeğit yazuksı bolmas
  • Tay atatsa at tınur - Oğul eredse ata tınur

Günümüz Türkçesiyle:

  • Aç ne yemez, tok ne elemez.
  • Ağılda oğlak doğsa ırmakta otu biter.
  • Hileyle arslan tutulabilir, zorla höyük bile tutulmaz.
  • Anası, kurnaz, yufkayı (ince) yapar; oğlu, çevik, (yapılanı) çifte kapar.
  • Avcı ne kadar hile bilse ayı o kadar yol bilir.
  • Coşkun ırmak geçitsiz olmaz.
  • İnsan alası içinde, hayvan alası dışında.
  • Gözden ırak olan gönülden de ırak olur.
  • Kuş kanadıyla, er atıyla.
  • Güneşte çatlak olmaz; bey (sözünde) caymak olmaz.
  • Zaman geçer kişi duymaz; Âdemoğlu bakî kalmaz.
  • Ateş dumansız olmaz; yiğit günahsız olmaz.
  • Tay büyürse at dinlenir; oğul büyürse ata dinlenir.

Bunlari Biliyor musunuz?

Bir dizenin bir ifadenin taşıdığı ve onlardan herkesin anladığı gerçek ya da mecaz anlama, asıl anlamı yanında taşıyan bir isme, bir atasözüne, âyete, hâdise, olaya, bir şeyi onun özelliklerini çağrıştıracak sözcük ya da sözcük gruplarının veya dizelerin içine yerleştirmeye "mazmun" denir.
Cuma, 11/24/2017 16:44
Telif Hakkı © 2017 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.