Reşat Nuri Güntekin

Sadece Millî Edebiyat'ın değil, Türk edebiyatının ünlü roman yazarıdır. İs­tanbul'da, Üsküdar'da doğdu. İlköğrenimine Selimiye Mahalle Mektebi'n­de başlar. Ailesinin Çanakkale'ye git­mesi üzerine ilköğrenimini bu şehirde tamamlar. Bir süre İzmir'de Fransız okulunda öğrenim görür. Daha sonra İstanbul Üniver­sitesi Edebiyat Fakültesini bitirir. Öğretmenlik ve Millî Eğitim Bakanlığı müfettişliği görevlerinde bulunur. Kansere yakalanan yazar, 1956'da tedavi için gittiği Londra'da yaşamını yitirir.

Edebi Kişiliği - Sanat Anlayışı:

Reşat Nuri Güntekin; roman, hikâye, tiyatro, gezi ve çeviri alanlarında eser vermesine karşın edebiyatımız­da romancı olarak tanınır. Özellikle Çalıkuşu romanı, yazarın ününü pekiştirmiş, öyle ki edebiyat tarihine Çalıkuşu yazarı olarak girmiştir.

Türk edebiyatının sürekli ve çok yazan sanatçılarından biri olan Reşat Nuri, ilk roman denemelerini Birinci Dünya Savaşı yıllarında yaptı. Batı edebiyatını tanıya­rak geliştirdiği roman tekniğini yerli konuları, insanları ve Türkiye coğrafyasını temel alarak kullandı. Yaşadığı dönemin insan manzaralarını, sosyolojik ve psikolojik yapısını eserlerinde yansıtmaya çalıştı. Sosyal eleştiri­yi de belli bir insan sevgisi ve hoşgörü açısından ba­karak işledi. Eserlerinde canlı ve hareketli bir hayat at­mosferi kurdu. Fazilet, alçakgönüllük, paylaşma ilkele­rini ön plana çıkararak Anadolu insanına kendi kendi­ni sevmeyi öğretti. Ezilmiş, geri kalmış, cahil köylüyü en sevimli haliyle eserlerine konu etti.

Acıma ve sevme duygularının ön plana çıktığı eserlerin­de duygusal ve fikrî olmak üzere iki hâkim tema tespit etmek mümkündür. Çalıkuşu adlı ünlü romanı ve onu takip eden ilk eserlerinde bireysel ve duygusal ilişkileri ön planda işledi. Sanat hayatının ikinci döneminin eserleri sayılabilecek romanlarında ise Atatürk inkılâplarını tanıtma ve benimsetme amacını ön plana çıkardı. Bunların dışında Tanzimat'tan bu yana bütün yazarların ilgi duyduğu Batılılaşma, aile ilişkileri, fedakârlık vb. ko­nulan işledi. Eserlerinin çoğunda, kendi fikirlerini temsil eden ve doğru yolu gösteren idealize edilmiş tipler ya­rattı. Ancak bu tipler aracılığı ile ortaya koyduğu top­lumsal sorunlara çözüm üretme yoluna gitmedi.

Toplumun eğitimle kalkınacağına inanan yazar, idea­list öğretmen tipleri çizerek Millî Edebiyat'ın düsturla­rından olan "mektepten memlekete" ülküsüne katkı sağlar. Mesleğinden dolayı daha çok, eğitim sorunlarına eğilir. Çalıkuşu, Yeşil Gece, Acımak ve Kan Davası gibi romanlarının kahramanları öğretmendir.

Reşat Nuri'nin ikinci tip romanları arasında yer alan Miskinler Tekkesi, Gizli Et, Eski Hastalık ve Yaprak Dö­kümü gibi hayata belli bir zihniyetin arkasından bakan çevreleri irdelemiştir. Bu romanlarda sosyal çözülme­nin kaynağı olarak aile gösterilir. Akşam Güneşi, Du­daktan Kalbe ve Ateş Gecesi ise bireysel konuları ele alan aşk romanlarıdır.

Hikâyelerini Maupassant tarzıyla yazar. Yani o, bir olay öykücüsüdür. Hikâyelerinde olayların kurgusu sağ­lamdır.

Tiyatro eserlerinde daha çok, sosyal konulara yer verir. Aile, evlilik kurumu, kadın-erkek ilişkileri, aşk ve sosyal değişmeler tiyatro eserlerinin konularını oluşturur.

Yazar, memlekete bir bütün olarak bakar. İstanbul, Bursa, Çanakkale, Ankara, Kayseri vb. tek coğrafya olarak görünür. Bu bakımdan kahramanlarını bir anda İstanbul'da, Bursa'da, Ankara'da yahut Anadolu'nun herhangi bir kasabasında görebiliriz.

Reşat Nuri Güntekin, dil yönünden bağlı olduğu Millî Edebiyat hareketinin anlayışıyla hareket eder. Sade dille ve zengin bir kelime kadrosuyla anlatacaklarını ortaya koyar.

Eserleri:

  • Roman: Çalıkuşu, Gizli El, Damga, Dudaktan Kalbe, Akşam Güneşi, Bir Kadın Düşmanı, Yeşil Gece, Acı­mak, Yaprak Dökümü, Kızılcık Dalları, Gökyüzü, Eski Hastalık, Ateş Gecesi, Değirmen, Miskinler Tekkesi, Kavak Yelleri, Harabelerin Çiçeği, Son Sığınak, Kan Davası
  • Hikâye: Gençlik ve Güzellik, Roçild Bey, Eski Ahbap, Tanrı Misafiri, Sönmüş Yıldızlar, Leyla ile Mecnun, Ola­ğan İşler
  • Oyun: Hançer, Eski Rüya, Ümidin Güneşi, Gazeteci Düşmanı, Şemsiye Hırsızı, İhtiyar Serseri, Taş Parçası, Bir Köy Hocası, Babürşah'ın Seccadesi, Bir Kır Eğlen­cesi, Ümit Mektebinde, İstiklal, Vergi Hırsızı, Hülleci, Eski Şarkı, Balıkesir Muhasebecisi, Tanrıdağı Ziyafeti
  • Gezi yazısı: Anadolu Notları

Dosya Sahibi:
İndirilme: 5285
Beğenilme: Average vote 0 stars (0 Oylar)
Sizin Oyunuz:

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

İlk özel gazete 1860'da çıkarılmaya başlayan “Tercüman-ı Ahval”dir.
Pazartesi, 09/22/2014 08:11
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.