Türemiş Fiiller

Ad ya da eylem tabanlarına yapım eki getirilerek oluşturulan eylemlerdir.

 

* Gösteri saat 20.00'de başlıyormuş, biraz hızlanalım.

* Bu sıcakta hepimiz susamıştık.

* Çayımızı demlediler.

* Bir kedi miyavlıyordu uzaklarda.

 

Not: Bir eylemi yapı bakımından incelerken her şeyden önce söz konusu eylemi buluyoruz. Mastarlı biçiminde söylüyoruz ve söylediğimiz kısmı inceliyoruz.

 

Not: Yansımalar da diğer sözcükler gibi mecaz anlam kazanabilir. Hırsından çatlıyordu: çat-la-mak yansımadan türemiş eylemdir ve mecaz anlam kazanmıştır.

 

* Çukurova'da toprağı biraz eşelesen...

* Ona çok kırılmıştım.

* Evlerini yeni boyatmışlar.

 

Not: Çatı eklerinin tamamı eylemden eylem türeten eklerdir:

 

-r, -t, -tir, -l, -ş, -n

 

çık-ar-mak, dinle-t-mek, dik-tir-mek, gör-üş-mek, yıka-n-mak

 

"tır" eki ek eylemin geniş zaman şekli olabilir.

 

çalışmıştır: "çalış-mak"tan söz ediliyor, -tır eki ekeylemdir.

 

baktırmıştır: "bak-tır-mak"tan söz ediliyor.

 

bak: eylem kökü

-tır: çatı eki (yapım eki)

-mış: kip eki (çekim eki)

-tır:  ek eylem (çekim eki)


 

Örnek Soru:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, altı çizili sözcük yapı bakımından farklıdır?

A) Avanos'a yapılan geziye komşumuz da katılacakmış.

B) Tarlaya bir kuyu daha açtırmalıyız.

C) Bu aile, her sabah yürüyüşe çıkıyormuş.

D) Bir topumuz vardı, o da patlamış.

E) Bu akşam biraz gecikeceğim, toplantım var.

Cevap: A

 

 

 

Uygulama:

Sınavda kötü not alınca gözden düştü. Bunun üzerine oturup ağladı. Arkadaşları susturdu.

 

Bu parçada geçen eylemleri bulunuz.

 

Eylemler:

 

 

Bulduğunuz eylemleri yapıları bakımından inceleyiniz.

(Ek - kök ayrımı yaparak)

 

Yorumlar (10)Add Comment
0
...
yazar örnek, Şubat 28, 2011
Örnek soru c olmayacak mısmilies/shocked.gif
0
...
yazar BuCaLe , Şubat 17, 2011
Bence de güzel olmuş siteniz...
0
...
yazar KaNkalaR bUrAyAaa, Şubat 13, 2011
Bence biraz daha örnek olsaymış iyi olurmuş.
0
...
yazar Türkeyi ögrenmek isteyen..., Aralık 13, 2010
Çok iyi. Böyle siteleri seviyorum. Keşke 7. sınıf SBS kalksa. 339 aldım. Türkçe sınavım 83. Amann ne ya bir de SBS 6. sınıflar rahat tabi. Haksızlık ya. Yarın 2 sınav var.İnşallh iyi alırım. Alırsam bu site sayesinde.
0
...
yazar recep , Kasım 29, 2010
Çok güzel olmuş. Elinize saglık smilies/grin.gif
0
...
yazar kel mahmut, Kasım 05, 2010
Güzelmiş sitenizsmilies/grin.gif Beğendim. Güzelmiş tam istediğim gibi.
0
...
yazar cevap.., Mart 19, 2010
"dinlen-dir-ir"

-dir yapım eki, dolayısıyla "dinlendirir" fiili türemiştir...
0
...
yazar yazar, Mart 18, 2010
"dinlendirir" türemiş fiil mi ne olurr söyleyin!!!!
smilies/wink.gif
0
...
yazar iiii, Mart 07, 2010
Bence de güzel ama gerçekten daha fazla soru olsaymış iyi olurmuş...smilies/wink.gifsmilies/cheesy.gif
0
...
yazar ----, Şubat 15, 2010
Çok güzel olmuşsmilies/cheesy.gif ama daha fazla soru olabilirdi.

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 
oges

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Dünya edebiyatında ilk hikâye Boccacio'nın "Decameron" adlı eseridir.
Perşembe, 04/24/2014 11:24
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.