İsim Fiiller (Ad Eylemler- Mastarlar)

Fiilimsilerin Tanımı ve Özellikleri

 

Eylem anlamı taşıyan, ancak kişi ve kip çekimleri olmayan, cümlede ad, sıfat ya da zarf olarak görev yapan sözcüklerdir.

 

Özellikleri:

1. Eylemlerden türetilir; eylem anlamını yitirmediklerinden mastar eki (-mek, -mak) alabilirler.

2. Olumsuzluk eki (-me, -ma) alabilirler.

3. Türetildikleri eylemin çatı özelliğini aynen devam ettirirler.

4. Yarım yargı bildirir, yan cümlecikte yüklem olurlar. Yan cümlecikte özne, tümleç gibi öğeler bulunabilir. Geçişli olanlar nesne de alabilirler.

5. Kip ve kişi çekimleri yoktur. Fiil değil, ad çekim eklerini alırlar.

6. Cümlede ad soylu sözcük (ad, sıfat, zarf) gibi görev yaparlar.

 

AD EYLEM (İSİM-FİİL) (MASTAR, EYLEMLİK)

 

Fiil kök veya gövdelerine -mek (-mak), -me (ma), -iş (-ış, -üş, -uş) ekleri getirilerek türetilen eylemsilerdir. Hem eylem anlamı taşır, hem ad gibi görev yaparlar. Yanla­rına aldıkları öğelerle birlikte yan cümlecik kurar; ad çekim eklerini alarak cümlede öge olurlar.

Tatil günlerinde balığa çıkmak en büyük eğlencesiydi.

Ayşe, kitap okumayı, tiyatro seyretmeyi çok sever.

Köşede saatlerce bekleyişlerinden kuşkulandık.

En beğendiğim tarafı, her olaya iyimser yaklaşmasıydı.

Çocukların neşeyle bağrışmaları, içimi açtı.

 

Not: Mastar ekleriyle türetildikleri halde, eylem anlamını yitirmiş adlar eylemsi değildir. Bunlar olumsuz yapılamazlar:

 

* dolma, kapama, sarma, kızartma, yazma, dondurma

* çakmak, ekmek, yemek, koymak

* dikiş, alışveriş, uçuş, bakış, gösteriş

 

Örnek Soru:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük eylemsidir?

A) O yıl Karadağ yöresinde bir ayaklanma çıkmıştı.

B) Bu konuda çevredekilere danışma gereği duymadı.

C) Tayın alnında ince bir akıtma vardır.

D) Gözlerine sanki yaradılıştan sürme çekilmiş.

E) Ocaktaki kavurma suyunu çekmek üzere.

Cevap: B

 

 

 

Örnek Soru:

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili adeylem "özne" görevinde değildir?

A) Güzelleşmek, günümüz kadınlarının en önemli sorunudur.

B) Aldatılmayı hiçkimse istemez.

C) Okuma, gençlerin en büyük eksikliğidir.

D) Düşünme, geliştirilmesi gereken bir yetenektir.

E) Görüşme, gizli yapılacakmış.

Cevap: B

 

 

Uygulama:

Sanatçı yapıtlarında gündelik yaşama dair çatışmalarını anlatmaktan kaçınıyor. Bu nedenle bu romanı beni sarmadı. Sanki yazar bir bekleyiş içinde ve henüz bu süre dolmadı.

Bu parçada yer alan ad eylemleri yazınız,

 

Yorumlar (35)Add Comment
0
...
yazar b, Eylül 30, 2013
Çok yararlı smilies/wink.gif
0
...
yazar samet aybaba, Eylül 30, 2013
İdare eder smilies/smiley.gif
0
...
yazar Gizli aşık, Eylül 29, 2012
Bence çok iyi oldu. Çok güzel, beğendim, teşekür ederimm...
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar mutlucan, Ekim 15, 2011
smilies/smiley.gifİşime çok yaradı smilies/smiley.gif
0
...
yazar fee, Ekim 14, 2011
Bana yeterli değil...
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar miraç, Ekim 12, 2011
Sağ olun çok fazla işime yaramadı ama gerçekten de emeğe saygı. Çok güzel olmuş smilies/smiley.gif
0
...
yazar muhammet ali, Ekim 11, 2011
Sağ olun, ödevime yardımcı oldunuz.
0
...
yazar rrrrrrr, Ekim 11, 2011
Hiç işime yaramadı.
0
...
yazar YAZAR YUSUF HEKİM COM, Ekim 10, 2011
Çok güzel. Bana yardımcı olduğunuz için teşekkür ederim.
0
...
yazar esmanur tüğçe gülver, Ekim 10, 2011
Bu siteyi bulmak için canım çıktı. Allah sizden razı olsunsmilies/kiss.gifsmilies/tongue.gif
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar züleyha acar 1996, Ekim 02, 2011
Bu isim fiilin formülü mayışmaksmilies/cheesy.gif Bunu aklınızda tutarsanız isim fiili hiç unutmazsınızsmilies/tongue.gif
0
...
yazar rabia 01.01.1998, Ekim 02, 2011
Gerçekten çok güzel sorular.
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar merve melisa, Ekim 12, 2010
smilies/kiss.gifSağ olun, baya işime yaradı smilies/kiss.gif
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar ...., Kasım 12, 2009
Açıkçası fazla işime yaradığını söyleyemiycem ama yine de emeğe saygısmilies/wink.gif
Administrator
...
yazar Administrator, Kasım 10, 2009
A şıkkında günümüz kadınlarının en önemli sorunu nedir sorusu bize özneyi verir.
B şıkkında hiçkimse neyi istemez sorusu bize belirtili nesneyi verir.
C şıkkında gençlerin en büyük eksiği nedir sorusu özneyi verir.
D şıkkında geliştirilmesi gereken yetenek nedir sorusu özneyi verir.
E şıkkında gizli yapılacak olan nedir sorusu yine özneyi verir.

B şıkkında altı çizili fiilimsi nesnedir. Cümlenin öznesi "hiçkimse"dir.
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 
oges

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

İfadeyi süslemek, anlamı güçlendirmek için bir ilgi kurarak ayet ve hadisten alıntı yapmaya "iktibas" denir.
Cumartesi, 04/19/2014 13:54
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.