Fiillerde (Eylemlerde) Yapı

Bir sözcüğün "yapı"sı soruluyorsa, aklımıza üç terim gelmelidir: basit, türemiş, bir­leşik. Eylemlerde yapı konusu da bu biçimde işlenecektir.

Yapılarına Göre Fiiller

1.   Basit fiiller     

2.   Türemiş fiiller  

3.   Birleşik fiiller

a)   Yardımcı fiile kurulan birleşik fiiller                              

b)   Anlamca kaynaşmış birleşik fiiller             

c)   Kurallı (özel) birleşik fiiller

i)   Yeterlik 

ii)  Tezlik

iii)  Yaklaşma

iv)  Sürerlik

 

Basit Fiiller

Yapım eki almamış, başka sözcüklerle öbekleşmemiş ve birleşmemiş fiillerdir. Bunlar kök halindedir. Sadece çekim ekleri alabilir.

Türkçemiz fiil yönünden oldukça zengindir, bunların pek çoğu basit yapılıdır; bun­lar da genellikle tek hecelidir: gel, git, bak... Aşağıdaki cümlelerde kullanılan eylemleri inceleyelim:

* Saat üçte burada ol, parayı sana vereceğim.

* Bilmeden seni kırdım, özür dilerim.

* Birkaç kilometre daha gitsek Anamur'a varacaktık.

Not: Kip ve kişi ekleri bir sözcüğün yapısını değiştirmez.

Not: Özellikle et-mek, ol-mak gibi yardımcı eylemlerle yapılan ve ayrı yazılan bileşik eylemlere dikkat edilmelidir.

Türemiş Fiiller (Eylemler)

Bileşik Fiiller (Eylemler)

Yorumlar (0)Add Comment

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Bir dizenin bir ifadenin taşıdığı ve onlardan herkesin anladığı gerçek ya da mecaz anlama, asıl anlamı yanında taşıyan bir isme, bir atasözüne, âyete, hâdise, olaya, bir şeyi onun özelliklerini çağrıştıracak sözcük ya da sözcük gruplarının veya dizelerin içine yerleştirmeye "mazmun" denir.
Cuma, 09/19/2014 01:43
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.