Fecr-i Ati Edebiyatının Genel Özellikleri

Fecr-i Aticiler, Servet-i Fünun topluluğunu yeterince Ba­tılı bulmuyorlardı. Onlardan daha ileride bir Batılı anla­yışı edebiyata getirmek istiyorlardı. Onlara tepki olarak ortaya çıktıklarını söylüyorlardı. Artık onların vaktinin geçtiğini iddia ediyorlardı. Resimli Kitap ve Servet-i Fü­nun dergilerinde, varlıklarını gösterebilmek için sık sık kendilerinden öncekileri eleştiren yazılar kaleme alıyor­lardı. Ancak Edebiyat-ı Cedidecilerin devamı olmaktan öteye gidemediler. Dil, üslup, tema, zihniyet bakımın­dan edebiyata bir yenilik getiremediler.

Kurumlaşmak isterken gözettikleri, "yazının ve toplum­sal bilimlerin ilerlemesine çalışmak, sanatçılar arasın­da birlik ve dayanışmayı sağlamak" gibi amaçları ha­yata geçiremediler. Ne Edebiyat-ı Cedide'ye tepkilerini açık seçik ortaya koyabildiler ne de özellikle dil açısın­dan onlardan kopabildiler. Bunda bir dergi çıkaramamaları ve başlangıçta Servet-i Fünun dergisi çevresin­de toplanmalarının etkisi vardır.

Meşrutiyet'le gelen görece özgürlük ortamından yarar­lanarak çıkarılmış değişik eğilimlerdeki dergilerde yaz­maları da bu dağınıklığa neden olmuştur.

Onlar bireysel özgürlüğü ve bunun sonucu olarak da çeşitliliği savunuyorlardı.

Her biri yalnız kendi duyuşuna, kendi beğenisine göre bir güzellik yaratma çabası içindeydi. Bütün bunlar, Fecr-i Âti'nin bir edebiyat akımı değil, birbirlerine arka­daşlık duygularıyla bağlı genç sanatçıların oluşturdu­ğu bir topluluk olarak kalmalarına neden oldu. Yine de Fecr-i Aticilerin kimi ortak özelliklerinden söz edilebilir:

  • "Sanat şahsi ve muhteremdir (Sanat kişiseldir ve saygıya değerdir)." görüşünü benimsemişlerdir.
  • "Edebiyat ciddi ve önemli bir iştir, bunun halka an­latılması lazımdır." anlayışına sahip olmuşlardır.
  • Duygusal ve romantik aşkları dile getirmişlerdir.
  • "Sanat, sanat içindir." ilkesine bağlı kalmışlardır.
  • Batı, özellikle de Fransız edebiyatını örnek almış­lardır.
  • Romantizm, sembolizm ve empresyonizm gibi akımlardan etkilenmişlerdir.
  • Süslü, sanatlı, ağdalı ve ağır bir dil kullanmışlardır.
  • Gerçeklerden uzak tabiat tasvirleri yapmışlardır.
  • Tiyatro ile yakından ilgilenmişlerdir.
  • Bir edebiyattan çok, topluluk olarak anılmışlardır.
  • Edebiyatımızda ilk edebî topluluk olarak tarihe geçmişlerdir.
  • İlk defa beyanname yayınlayan topluluk olmuşlar­dır.
Yorumlar (0)Add Comment

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Halk edebiyatında gazel tarzında aruzun mefûlü mefâîlü mefâîlü teûlün kalıbıyla yazılmış şiire "kalender" denir.
Salı, 07/29/2014 10:38
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.