Dörtlüklerle Kurulan Nazım Biçimleri

1- RUBAİ

  • Dört dizelik nazım şeklidir.
  • Kafiyelenişi çoğunlukla aaba şeklindedir. Ancak dört dizeyi de birbiri ile kafiyeli (aaaa) olan rubaîler de vardır.
  • Şairler rubaîlerde mahlas kullanmaz.
  • Kendine özgü 24 kalıbı vardır.
  • Rubaîlerin özel aruz kalıpları vardır.
  • Rubaîlerde şairler genel olarak hikmet taşıyan düşün-celerini, dünya görüşlerini rindâne tavırlarını, maddî ve manevî aşk anlayışlarını dile getirirler.
  • Rubaîlerde tek bir düşüncenin en kısa yoldan, en yoğun bir şekilde anlatılması gerekir. Bu bakımdan dizeler arasında tam bir anlam uyumu vardır.
  • Rubaînin en kuvvetli dizesi üçüncü dizedir.
  • Rubaî, İran edebiyatında doğmuş, oradan Türk ve Arap edebiyatlarına geçmiştir.
  • Bu türün en büyük şairi Ömer Hayyam'dır.
  • Türk edebiyatında ise Azmizâde Haletî (XVII. yüzyıl) rubaî yazmayı meslek hâline getirmiştir. Son dönemde bu türün en başarılı son temsilcisi Yahya Kemal'dir.

Rubai Örneği:

Kimdir ki gamında nâle vü zâr etmez
Derdin sana nâle ile izhâr etmez
Feryadına hiç kimsenin yetmezsin
Feryâd ki feryâd sana kâr etmez

Fuzulî

2- Tuyuğ (Tuyuk)

  • Bir dörtlükten meydana gelen bir nazım şeklidir.
  • Rubaîye benzer.
  • Kafiyeleniş şekli de onun gibi aaxa şeklindedir.
  • Aruz vezninin yalnız fâ'ilâtün/ fâ'ilâtün /fâ'ilün kalıbı ile yazılır.
  • Tuyuğ sadece Türklerin kullandığı bir nazım şeklidir.
  • Halk edebiyatındaki maninin karşılığı olarak klâsik şiire geçmesinden meydana geldiği söylenebilir. Mânide olduğu gibi tuyuğlarda da genellikle cinaslı kafiye kullanılır.
  • Şairler, bu nazım şekli ile rubaîlerde olduğu gibi dünya görüşlerini, dinî tasavvufî düşüncelerini dile getirmişlerdir.
  • Konu sınırlaması yoktur.
  • Edebiyatımızda Kadı Burhaneddin, tuyuğ şairi olarak isim yapmıştır.

Tuyuğ Örneği:

Gözü cân esrütmeğe hammâr imiş
Kaşı gönül yıkmağa mi'mâr imiş
Diledim hâlim ki gözüne diyem
Turfa budur gözleri bîmâr imiş

Kadı Burhanettin

Yorumlar (0)Add Comment

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 

Tanıtım

8-sinif-teog

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Ramazanın gelişini kutlamak için yazılan kasidelere "ramazaniyye" denir.
Cumartesi, 10/25/2014 16:26
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.