Sıfatlar Konu Testi - 1 (6. Sınıf)

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sözcük hem belirtme hem de niteleme sıfatı almıştır? A) İnsan, çoğu zaman düşünmekten kaçar. B) Seminerde birçok…

Ses Bilgisi Konu Testi - 1

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bütün sözcükler büyük ünlü uyumuna uymaktadır? A) Bahsi kaybedince oradakileri suçladı. B) Arabasını bakıma verip yanımıza…

Anlatım Teknikleri Konu Testi- 1 (8. Sınıf)

1. Islak kaldırımlarda yavaş yavaş yürüyorum. Ben, yü­rümeye devam ederken, bir kurşun, bir eşek arısı gibi vızıldayarak, kulağımın yanından geçti. Derken pat,…

Tanzimat Dönemi Öğretici Metinlerin Genel Özellikleri

"Sanat, toplum içindir." anlayışıyla toplumsal ko­nular ele alınmıştır. Söz hüneri göstermek değil, bazı düşünceleri hal­ka yaymak amaçlanmıştır. Anlatım…

Cümlenin Ögeleri
Makale İçeriği
Cümlenin Ögeleri
Yüklem
Özne
Özne Çeşitleri
Nesne
Dolaylı Tümleç
Zarf Tümleci
Edat Tümleci
Tüm Sayfalar

Bir cümleye yöneltilen sorulara yanıt olan sözcük ya da sözcük öbeğine "öge" denir.

Her öge bir sorunun yanıtıdır. Cümlenin öğelerini doğru bulabilmek için birtakım kuralları bilmek gerekir. Bu kurallar bilinmezse ögelerin bulunması zorlaşır.

Ögeleri bulmak için cümlenin bütününe, özne ile yükleme ya da yalnızca yükleme aşağıdaki sorular yöneltilmelidir:

 

  • Kim, ne: Özne (yükleme)
  • Kim, ne: Belirtisiz Nesne (özne ile yükleme sorulur)
  • Kimi, neyi: Belirtili Nesne
  • Kime, kimde, kimden: Dolaylı tümleç
  • Nasıl, ne zaman, ne kadar, niçin (neden, niye, ne diye, ne): Zarf tümleci (Yükleme)
  • Kimin ile, ne ile: Edat tümleci
  • Yapılan ne, olan ne: Yüklem (Eylem cümleleri) cümleye
  • Kimdi, neydi, neredeymiş, nasılmış, ne kadardır...: Yüklem (Ad cümleleri) cümleye

 

ÖGELERİ BULMADA UYULMASI GEREKEN KURALLAR 

a) Tamlamalar bölünmez:

Örnekler:

  • O,/ Türkiye'nin yetiştirdiği en ünlü yazarlardan biriydi.

             Ö                                Yüklem (Sıfat Tamlaması)

 

  • O, / herkesin elinden tutan sevimli ve anlayışlı bir ihtiyarcıkmış.

            Ö.                                       Yüklem (Sıfat Tamlaması)


 

B) Deyimler, söz öbekleri ve bileşik fiiller bölünmez:

Örnekler:

  • (Ben) / Korkudan / elim ayağım buz gibi olmuştu.

          G.Ö          ZT                       Yüklem (Deyim)

  • Ben,/ dünyaya/ 1946 yılında/ gelmişim.

           Ö.            Y.              ZT.              Y.

  • Biz / ona / her zaman/ yardımcı olduk.

          Ö.      DT.         ZT.                       Y.
 

c) Soru cümleleri yanıt cümlesine çevrilmeli, olumsuz çümle olumlu yapılmalı:   

Örnekler:

  • Bizi arayan çocuk / o değil miydi?
               Ö.                      Y
  • Bizi arayan çocuk / oydu.
               Ö.                Y.   
  • Niye/ anlatmadın/ tüm bildiklerini?/ (Sen)
     ZT.         Y.           Bli. N.               GÖ.
  • Tüm bildiklerini/ niye/ anlatmadın?
       Bli. N.             ZT.        Y.
  • Tüm bildiklerimi/ korktuğum için/ anlatmadım.
          Bli. N.                     ZT.                    Y.

 

d) Hitaplar cümle dışı unsurdur: 

Örnek: 

  • Canım çocuklarım,/ ben/ size/ güveniyorum.
          HİTAP                     Ö.   DT.           Y.

e) Devrik cümleler kurallaı duruma getirilince ögeleri daha kolay bulunur: 

Örnekler:

  • Her türlü olanak/ elinin altında/ her zaman/ onun.
         Ö.                        Y.               ZT.           Y.
  • Her türlü olanak/ her zaman/ onun elinin altındadır.
               Ö.               ZT.                       Y.
  • Her gün/ gideriz/ biz/ onun yanına.
       ZT.         Y.         Ö.         DT.
  • Biz/ her gün/ onun yanına/ gideriz.
    Ö.     ZT.            DT.               Y.

 

f) Bağlaçlar ve ünlemler tek başına ise cümle dışı unsurdur: 

Örnekler:

  • Çünkü/ o,/ benim en yakın arkadaşımdır.
    BAĞ.    Ö.                  Y.
  • İmdat!/ Boğuluyorum!/ (Ben)
    ÜNL.            Y.                   GÖ.


 

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Kasidenin en güzel beytine "beytü'l kasid" adı verilir.
Pazar, 05/19/2013 07:49
Telif Hakkı © 2013 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.