Cumhuriyet Dönemi Edebiyatının Genel Özellikleri

Türk edebiyatında Cumhuriyet dönemi 1923'te Cumhuriyet'in ilanıyla başlar. Yaşam tarzındaki ve yönetim biçimindeki değişim edebiyata da doğrudan yansır. 

Bu dönemde dilde sadeleşme yaygınlaşmış ve yerleşmiştir. Halkın konuşma dili ile edebi dil arasında yakınlaşma olmuştur. Aruz ölçüsü bırakılmış, hece ölçüsü yerleşmiştir.

Halk şiiri geleneği, önemli bir kaynak niteliği kazanmıştır. Nutuk havası taşıyan didaktik şiirler vardır; şiirlerde hamasi (destanı andıran) söyleyişler görülür. Gurbet teması, ulus sevgisi, yurdu yüceltme gibi konular şiirlerde sık işlenir, Anadolu ve Anadolu insanı övülür. Anadolu'ya yönelme şairler için ortak bir ülkü durumundadır. Fazıl Hüsnü Dağlarca, Nazım Hikmet, Cahit Külebi gibi bazı şairler, Anadolu'ya daha gerçekçi bir yaklaşımla bakmışlardır. 

Roman ve hikâye gözlemci ve gerçekçi bir anlatıma dayanır. Realizmin etkisi görülür. Toplum ve toplumun sorunları gözleme dayalı bir gerçeklikle anlatılır. Konular, ülke gerçeklerinden çıkarılır; konulara yazarlar nesnel yaklaşır.  

Roman ve hikâyelerin içeriği toplumsal ve siyasal nitelik kazanmıştır. Romanlarda Atatürk devrimlerine bağlı olarak ortaya çıkan çağdaş yaşam ele alınmıştır. Tezli, güdümlü romanlar yazılmıştır. Milli Mücadele, savaş yılları, savaş yıllarında toplumun durumu ve yaşananlar, savaş sonrası durum birçok romana konu olmuştur. Yakup Kadri'nin Yaban, Sodom ve Gomere, Ankara; Halide Edip'in Vurun Kahpeye, Ateşten Gömlek; Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Sahnenin Dışındakiler; Tarık Buğra'nın Küçük Ağa; Kemal Tahir'in Yorgun Savaşçı; Samim Kocagöz'ün Kalpaklılar adlı romanları buna örnektir. 

Bazı romanlarda köy gerçeği, köylünün sorunları üzerinde durulmuştur. Cumhuriyet dönemi roman ve hikâyesinde, olaylar sadece İstanbul'da geçmez. Toplumun her kesiminden şair ve yazarlar çıkmış; edebiyat yeni boyutlar kazanmıştır. Bu dönemde çok kesin çizgilerle olmasa bile tür-ler birbirinden ayrılmıştır. 

Şiir, roman ve hikâye dışındaki türlerde de önemli geliş-meler olmuştur. Deneme türü yaygınlaşmıştır. Eleştiri alanında önemli yazarlar vardır. Tiyatroda da önemli gelişmeler olmuş, milli konular işlenmiştir.Kemalettin Kamu, Ahmet Kutsi Tecer, Behçet Kemal Çağlar, Ömer Bedrettin Uşaklı hece ölçüsünü kullanan şairlerdir. Cumhuriyet dönemi edebiyatında şiir alanında sıralanabilecek Cahit Sıtkı, Ahmet Muhip Dıranas, Fazıl Hüsnü, Ahmet Hamdi Tanpınar, Cahit Külebi gibi isimler vardır. Düzyazı alanındaki isimler arasında A. Hamdi Tanpınar, Falih Rıfkı Atay, Memduh Şevket Esendal, Abdülhak Şinasi Hisar, Sait Faik, Peyami Safa ilk anda sıralanabilir.

Yorumlar (0)Add Comment

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 

Tanıtım

8-sinif-teog

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Kurumların uyması gereken kuralları anlatan kılavuz kitaplara "fütüvvetname" denir.
Çarşamba, 11/26/2014 16:51
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.