Neden Sonuç Cümleleri (6. Sınıf)
Bir cümlede ifade edilen yargılardan birinin neden, diğerinin sonuç olabilecek biçimde kullanılmasıyla ortaya çıkan cümleler, neden sonuç anlamı taşır. Bir cümlede neden sonuç ilişkisi genellikle "için, ile, den dolayı, den ötürü" ilgeçleriyle kurulabileceği gibi "den / dan" eki ya da kimi bağlaç ve sözcüklerle de kurulabilir. Böyle cümlelerde "neden" bildiren kısım başta ya da sonda olabilir.

Örnekler :

  • Yoğun kar yağışı yüzünden Ankara - İstanbul seferleri iptal edilmiş.
  • Elindeki işi bitiremediğinden bir hafta kadar yeni bir iş alamayacağını söyledi.
  • Derslere sürekli geç gelmesi ve ödevlerini zamanında yapmaması öğretmenini çok kızdırıyordu.


Not: "-den" ekiyle "dolayı" ve "ötürü" ilgeçlerinin birlikte kullanılması genellikle gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğu yaratır. Ancak anlatım bozukluğu olmayan kullanımları da vardır.

 

Örnekler:

  • Sizi sevdiğimden dolayı böyle davranıyorum. ("dolayı" ilgeci gereksiz kullanılmış)
  • Bundan dolayı akşam size gelemeyiz.(anlatım bozukluğu yok)

Örnekler:

  • Malzeme yetersizliğinden inşaat yarım kaldı.
  • Seni ziyaret edemedim, çünkü hastaydım.
  • Yağmurun yağmasıyla herkes içeri kaçıştı.
  • Yorgun olduğu için işi erken bıraktı.
  • Kazanamama korkusuyla gece gündüz çalışıyor.
  • Maddi imkansızlık yüzünden okuyamamış.
  • Fazla ışık gözlerime dokunduğundan perdeyi kapattım.
  • Büyükbaba öldü, sonra üzüntüsünden büyükanne öldü.
  • Müdür, yaşlı adama ters ters baktı. Adamcağız utancından büzüldükçe büzüldü.
  • Saha çamur olduğu için maç ertelenmiş.
  • Çocukların susuzluktan dudakları çatlamıştı
  • Şiddetli soğuklardan elleri ince ince yarılmıştı.

Dikkat Edilmesi Gerekenler:

Neden-sonuç ilişkisi "için, dolayı, yüzünden, ötürü, -den, -dığından" gibi sözcük ve eklerden yararlanarak oluşturulur:

  • İşler bitmediği için tatile çıkamadık.
  • Unutkanlığı yüzünden havaalanından geri dönmek zo­runda kalmış.
  • İşlerin sıkışıklığından dolayı ne tiyatroya gidebiliyorum, ne sinemaya.
  • Ağaçların dalları fırtınadan kırılmış.
  • Dün gece ince giyindiğinden çok üşümüş.
  • Gecikmesinden ötürü çocuğa çok kızdılar.

Bazı durumlarda neden bildiren bir ek ya da sözcük olmadığı halde iki cümleden birincisi neden, ikincisi de sonuç durumunda olabilir.

  • Yemeği çok beğendi; tok olduğu halde iki tabak yedi. (Yemeği beğendiği için iki tabak yemek yedi.)
  • Adresi bilmiyorduk; evi bulmak için çok uğraştık. (Adresi bilmediğimiz için evi bulmak için çok uğraştık.)

Neden-sonuç ilişkisi bildiren cümlelerde mutlaka bitmiş, sonuçlanmış bir iş, durum vardır. Sonuç bildirmeyen cümlelerde neden-sonuç ilişkisi yoktur.

"Kilo verebilmek için her gün bir saat yürüyor." Bu cümlede neden-sonuç ilişkisi yoktur, sadece bir hedef yani amaç vardır.

Amaç erişilmek istenen sonuçtur, gayedir, erektir. Amaç ilgisinin olduğu cümlelerde gerçekleştirilmeye çalışılan bir hedef, arzulanan sonuç dile getirilir.

** Sonbaharda buraya tekrar gelmeyi düşünüyorum.

** Babasından izin alabilmek için uğraşıyor.

Yorumlar (0)Add Comment

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 

Tanıtım

8-sinif-teog

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

Mensur şiir yazan ilk şair “Halit Ziya Uşaklıgil”dir.
Cumartesi, 11/22/2014 10:37
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.