Kompozisyon Yazarken Uyulacak Kurallar (6. Sınıf)

Kompozisyon, insanların duygu ve düşüncelerini sıraya koyup açık, etkili bir biçimde yazma çalışmasıdır.

Yazma ile konuşma birbirlerinden ayrı şeylerdir. Konuşurken ifadeler savruk, duygu ve düşüncelerimiz tutarsız olabiliyor; ama yazarken bu kusurların yazıda bulunması okuyanın net bir şey anlayamamasına sebep olur. Okullarda neden kompozisyon çalışması yaptırılıyor? Her zaman sıkıntılarımızı, duygularımızı konuşarak anlatamayabiliriz. O zaman yazarak kendimizi ifade edebilmeliyiz. Duygularımızı, yazarak insanlarla paylaşmalıyız. 

Şimdi sizlere, kompozisyon yazarken dikkat etmeniz gereken noktalar hakkında aklınızda kalacak kısa bilgiler vereceğiz.

Okumak

Başarılı bir kompozisyon yazabilmenin yolu çok okumaktan geçer. Okuma, kişiye düşünce zenginliği, sözcük zenginliği ve anlatma yeteneği kazandırır. İnsanın hayal dünyası, bildiği sözcüklerle sınırlıdır. Ne kadar geniş sözcük dağarcığına sahipseniz, hayal dünyanız o kadar geniş olur. Ayrıca okuyarak bir yazıya nasıl başlandığını, yazının nasıl geliştirilip sonlandığını görmüş olursunuz.

Dilin Kurallarını Bilmek

Yazı dilinin kendine özgü ilkeleri vardır. Konuştuğumuz gibi yazamayız. Yazarken dil bilgisi kurallarını göz ardı etmemeliyiz. Sözcüklerin anlam inceliğine dikkat edilmeden kullanılması dil yanlışlığına yol açar. Ayrıca dilimizi zenginleştiren deyimlere ve atasözlerine hâkim olmak, sözcüklerin gerçek ve mecaz anlamlarını bilmek yazarken bizlere güç verecektir.

 

Gereksiz Sözcük Kullanmama

Bir önceki maddeyle de ilgili olan önemli bir problem de gereksiz sözcük kullanımıdır. Gereksiz sözcük kullanmak bir anlatım kusurudur. Bu yüzden, yazarken gereksiz sözcük kullanımından uzak durmalıyız.

Yazarken mümkün olduğu kadar kısa cümleler kurun. Cümlelerinizi bağlaçlarla veya fiilimsilerle uzatmayın. Çünkü uzun cümlelerde, anlatmak istediğiniz düşünceyi toparlamanız güçleşir.

Düşünmek

Uzun uzadıya araştırmak anlamına gelen düşünmek, yalnızca insanlara özgü bir özelliktir.

İyi konuşup yazmak için mutlaka düşünmek gerekir. Yazmaya başlamadan önce konu üzerinde düşünmelisiniz.

Kompozisyon Yazmada Uygulanacak Plan

Konunun Belirlenmesi

Konu; üzerinde söz söylenen, yazı yazılan her şeydir. Bu yüzden açıklayacağınız konuyu net olarak belirlemelisiniz.

Konunun Sınırlandırılması

Kompozisyonda konunun sınırlandırılması en önemli adımdır. Örneğin, "tasarruf" la ilgili bir yazı yazacaksınız. "Tasarruf" oldukça kapsamlı bir konu. Siz, kendinize göre açıklayabileceğiniz yönü belirleyin. Çünkü tasarrufun birçok türü var: zaman tasarrufu, enerji tasarrufu, para tasarrufu, ekmek tasarrufu, güç tasarrufu...

Konunun, anlatacağınız yönünü belirledikten sonra giriş, gelişme ve sonuç paragraflarında nelerden bahsedeceğinizi düşünün. Bu planı yaparken konudan uzaklaşmamaya çalışın.

Giriş Paragrafı

Okuyucuya konuyu tanıtmak, okuru konuya yöneltmek amacı taşır. Bu yüzden giriş paragrafının etkili olması gerekir.

Gelişme Paragrafı

Giriş paragrafını açıklayıp geliştiren paragraftır. Birden çok paragraftan oluşabilir. Gelişme paragrafında konuyla ilgili örnekler, atasözleri veya özdeyişler verilebilir.

Sonuç Paragrafı

Önceki paragraflarda anlatılan düşüncelerin toparlanıp bir iki cümle ile ifade edildiği paragraftır.

 

Yazının Başlığı

Başlık, bir yazının kimliğidir. Parçada anlatılanları çağrıştırır nitelikte olmalıdır. Konuya ve ana düşünceye paralel olmalıdır. Fazla uzun olmamalı, birkaç sözcükten oluşmalıdır.

 

Yazım ve Noktalama

Bir yazıya estetik nitelik kazandıran, yazının görünümüdür. Büyük harflerin yerli yerinde kullanılmasına, ayrı veya bitişik yazılması gereken sözcüklere dikkat edilmelidir. Noktalama işaretleri, yazıya hem canlılık verdiğinden, hem de yazıda anlam karışıklığını önlediğinden bu işaretleri yerli yerinde kullanmalıyız.

Yorumlar (28)Add Comment
0
...
yazar yazarbulunamadı, Ekim 11, 2011
Bana kompozisyon örnekleri lazım. Yazar mısınız lütfensmilies/smiley.gif
0
...
yazar .., Ekim 09, 2011
Keşke örnek koysaydınız... smilies/wink.gif
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar kompozisyonn*****, Aralık 16, 2010
Çok açıklayıcı ama bana kompozisyon örnekleri lazımsmilies/cry.gif
0
...
yazar isim vermek istemiyorum, Aralık 13, 2010
Konular güzel gayet iyi fakat örnek eklerseniz sevinirim. Ellerinize sağlık. Çok güzel smilies/cheesy.gif
0
...
yazar isimsiz güzel, Aralık 07, 2010
Örnek verseydiniz daha güzel olurdusmilies/grin.gifsmilies/grin.gif
0
...
yazar yalan söylemeyin, Aralık 05, 2010
Bence açıklayıcı değil. Örnek yok ki nasıl anlayalım...
0
...
yazar şeyma nur demir, Ekim 29, 2010
Çok güzel. Ben en iyi bu siteden anladım ama bir şey unutmuşsunuz. Bir de komposizyon örneği verseydiniz. Özelllikle de kitap konusuyla ilgili.smilies/smiley.gif
0
...
yazar ??????, Eylül 26, 2010
İyi olmuş. Çok güzel bilgiler aldım. Kompozisyon örnekleri de verirseniz sevinirim smilies/wink.gifsmilies/cheesy.gif
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar isimsiz, Şubat 12, 2010
İşime çok yarayacak... Çok teşekürler...
0
...
yazar ****, Şubat 07, 2010
Çok ama çok teşekkür ediyorum.smilies/smiley.gif
0
...
yazar cemre, Ocak 29, 2010
Çok güzel olmuş, yazanın ellerine sağlık...
..., Düşük skorlu yorum [Göster]
0
...
yazar The_English, Ocak 09, 2010
Ya yazılım var.Ben de çalışmak için iki kompozisyon yazıcaktım.Araştırma yaparken bunları buldum ve okudum.Sonra burada yazanlara uyarak iki kompozisyon yazdım,süper oldu.Çok sağ olun...smilies/grin.gif
0
...
yazar candaş, Kasım 06, 2009
çok sağolun pazartesi yazılım var umarım iyi not alırım siz de böyle işler yapmaya devam edin çok işimize yarıyor emeğinize sağlık
0
...
yazar çalışkann, Kasım 03, 2009
Çok teşekkür ederim...
Ellerinize sağlıksmilies/cheesy.gif

Yorum yaz
daha küçük | daha büyük

busy
 
oges

Kayıt - Giriş



Bunlari Biliyor musunuz?

İlk tiyatro Şinasi'nin "Şair Evlenmesi" adlı eseridir.
Pazartesi, 04/21/2014 14:06
Telif Hakkı © 2014 Open Source Matters. Tüm Hakları Saklıdır.
Joomla! GNU/GPL lisansı altında özgür bir yazılımdır.